AOuderlijk gezag na een echtscheiding

(Ouderlijk) gezag.

 Het ouderlijk gezag is de zeggenschap die ouders hebben over hun kinderen. Een ouder heeft bijvoorbeeld zeggenschap over de opvoeding, opleiding, medische verzorging, verblijfplaats, etc. etc. Na een echtscheiding ontstaan hierover regelmatig conflicten.

Nb. Het gezag is niet hetzelfde als omgang met de kinderen of kinderalimentatie.

Wat is het (ouderlijk) gezag?

De ouders van een kind hebben in beginsel gezag over dat kind. Het gezag hebben over een kind houdt in dat een persoon de volgende rechten en plichten ten aanzien van het kind heeft:

  • Diegene is verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van het kind. Dat wil zeggen dat diegene ook kan bepalen op welke wijze het kind opgevoed wordt.
  • Diegene is de wettelijke vertegenwoordiger van het kind.
  • Diegene beheert het vermogen van het kind.
  • Diegene is onderhoudsplichtig.

De wettelijke vertegenwoordiging van een kind kan ook bij een ander liggen dan de ouders van een kind. Dan spreekt men echter niet van gezag maar van voogdij. Om die reden kunnen de ouders, juridisch gezien, ook niet vechten over de voogdij van een kind.

echtscheiding, alimentatie, internationaal

Gezag eindigt van rechtswege op het moment dat het kind meerderjarig wordt. In zeer ernstige gevallen kan een rechter een van de ouders uit het ouderlijk gezag ontheffen of ontzetten. Een ontheffing is een tijdelijke maatregel waarbij een rechter ook een gedeeltelijke ontheffing kan uitspreken. Ontzetting is een maatregel waarbij de rechter het ouderlijk gezag permanent opheft. Ontheffing en ontzetting zijn zeer zware maatregelen die alleen worden toegepast als er geen andere mogelijkheid is, bijvoorbeeld bij ernstige mishandeling, misbruik of verwaarlozing.

Wie zijn de juridische ouders?

De juridische ouders zijn vaak wel maar niet altijd dezelfden als de biologische ouders.

De biologische moeder van een kind wordt automatisch als juridische ouder aangemerkt, er kan namelijk maar één moeder zijn. Het is soms moeilijker te bepalen wie de tweede ouder van een kind is. Daarom moet de tweede ouder het kind officieel erkennen, tenzij hij/zij met de moeder getrouwd is. In dat geval ontstaat automatisch gezag over het kind. Er kunnen maar twee juridische ouders zijn. Door adoptie wordt de band tussen ouder en kind verbroken en gaat het juridisch ouderschap op een ander over.

Bijvoorbeeld: als een stel graag een kind wil van een draagmoeder zal de draagmoeder bij geboorte de juridische moeder zijn. Als de man niet getrouwd is met de draagmoeder kan hij het kind erkennen waardoor hij juridische vader wordt. De vrouw kan vervolgens het kind adopteren waardoor zij de juridische moeder wordt.

Wanneer ontstaat gezag?

In de volgende gevallen ontstaat gezag over een kind:

  • Voor de moeder bij geboorte van het kind.
  • Door adoptie.
  • Voor de vader die getrouwd is met de moeder op het moment dat het kind geboren wordt. Dit geldt ook in een homohuwelijk, tenzij het kind in familierechtelijke betrekkingen met een ander staat.
  • Voor de vader die geregistreerd partnerschap is aangegaan als hij het kind erkent. nb. let op het verschil tussen het geregistreerd partnerschap en het huwelijk. De getrouwde vader krijgt automatisch gezag over het kind terwijl de vader met een geregistreerd partnerschap het kind eerst moet erkennen.
  • Bij erkenning van het kind na geboorte. De persoon die het kind erkent hoeft niet persé de biologische vader te zijn maar kan bijvoorbeeld ook een vrouw zijn.
  • Doordat een persoon daartoe door de rechter wordt aangewezen. Een rechter kan alleen op verzoek gezag toewijzen.

Het ouderlijk gezag na de echtscheiding.

De hoofdregel is dat de ouders ook na de echtscheiding het ouderlijk gezag gezamenlijk blijven uitvoeren. U blijft beiden verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van uw kinderen en dienen belangrijke beslissingen (hoofdverblijf, schoolkeuze, medische behandelingen) samen te nemen.

Voor veel ouders is het wennen samen het gezag te voeren nu er geen sprake meer is van dagelijks overleg. De uitoefening van het ouderlijk gezag kan daarom een bron van geschillen zijn. Bijvoorbeeld over de vraag of een kind bepaalde medicijnen mag hebben of naar welke school het kind moet gaan.

Daarom zijn de ouders bij een echtscheiding verplicht om een ouderschapsplan op te stellen. Op deze pagina leest u meer over het ouderschapsplan bij een echtscheiding.

Als de ouders er echt niet uitkomen kunnen zij, alleen of samen, de rechter verzoeken aan een van hen het ouderlijk gezag toe te wijzen. De rechter kan een dergelijk verzoek alleen toewijzen in het belang van het kind. De verzoeker zal dus aannemelijk moeten maken dat het in het belang van het kind is als het gezag aan een van de ouders wordt toegewezen. Wat het belang van het kind is hangt af van de situatie. Zo is het bijvoorbeeld in het belang van het kind om niet constant de conflicten tussen zijn ouders te hoeven aanschouwen (loyaliteitsconflict). Ook is in het belang van het kind dat de ouders met elkaar op normale wijze kunnen communiceren.

Wie het gezag vervolgens toegewezen krijgt wordt ook weer bepaald in het belang van het kind. Zo wordt onder andere gekeken naar de woonsituatie, de opvoedingskwaliteiten, de relatie met de kinderen. In ongeveer 80% van de gevallen wordt het gezag overigens aan de moeder toegewezen.

Kan ik dit artikel gebruiken in een echtscheidingsprocedure?

Het is onverstandig om een procedure te starten op basis van dit artikel, of een van de andere artikelen op deze website. Dit artikel is slechts bedoeld als informatiebron over het echtscheidingsrecht. Om dit artikel leesbaar te maken is namelijk nogal wat aan juridische precisie geofferd, bovendien is het voor niet-juristen niet eenvoudig om de juridische finesses van een zaak te doorgronden. Raadpleeg daarom altijd een goede jurist voor u juridische stappen zet, bijvoorbeeld een advocaat van Echtscheidingservice.nl.

Stel uw vraag aan echtscheidingservice.nl

Is dit artikel niet helemaal duidelijk, wilt u graag meer weten over dit onderwerp, of wilt u graag weten hoe dit artikel toegepast moet worden op uw specifieke situatie. Via de onderstaande knop kunt u gratis en vrijblijvend een vraag stellen aan Echtscheidingservice.nl. Een advocaat van Echtscheidingservice.nl beantwoordt uw vraag dan zo snel mogelijk.

Stel uw vraag!